Historie śląskich architektek

Stowarzyszenie Architektów Polskich w Katowicach chce przypomnieć, jaką rolę w historii rodzimej architektury odegrały kobiety. Zbiera dokumenty przedstawiające osiągnięcia architektek urodzonych między I i II wojną światową, zgłębia ich życiorysy po to, aby wskazać kobiecy rys w architekturze Górnego Śląska.

Tekst: Jessica Kufa

Liczba działających po II wojnie światowej na Górnym Śląsku architektek jest znacząca. Tylko w katowickim SARP, członkiń stowarzyszenia urodzonych między 1920 a 1949 rokiem jest ponad setka – 7 z nich posiadało status twórcy przyznawany przez SARP jako potwierdzenie wybitnych osiągnięć w dziedzinie architektury. Kobiety były częścią wielu biur projektowych i równoprawną połową architektonicznych małżeństw, które często pracowały na wspólny rachunek. Angażowały się także w działania na rzecz środowiska. Pracowały przy najważniejszych realizacjach architektonicznych i urbanistycznych.


Na Górnym Śląsku za najważniejsze projekty odpowiedzialne były także urbanistki. Zofia Piękoś była głównym projektantem kierującycm zespołem, który pracował nad planem zagospodarowania przestrzennego gminy i miasta Pszczyny. Plan ten uzyskał wyróżnienie w 1979 roku na Międzynarodowej Wystawie Kobiet Architektek w Paryżu.

Ważną postacią w historii śląskiej architektury jest także Aleksandra Heine, która od końca lat 60. pracowała w biurach projektów w Opolu, Sosnowcu i Katowicach. Architektka prowadzi autorską pracownię i angażuje się w pracę społeczną. Na przełomie lat 70. i 80. prowadziła zespół Inwestprojektu Katowice, jednego z najbardziej cenionych ośrodków projektowych. Będąc jednym ze starszych projektantów, tworzyła przedszkola, żłobki, osiedla mieszkaniowe oraz Domy Spokojnej Starości w Opolu i Dąbrowie Górniczej.


Ludwika Horwath-Gumułowa jest postacią wyjątkową dla architektury przemysłowej. Doceniana w kraju i za granicą, brała udział w licznych seminariach i konferencjach. Projektowała powierzchnie kopalń oraz obiektów sportowych i wypoczynkowych. Do jej najważniejszych realizacji należy powierzchnia kopalni „Staszic” i towarzyszący jej projekt humanizacji miejsc pracy.