5 PYTAŃ O WYDZIEDZICZENIE

Wydziedziczenie to nie tylko pominięcie kogoś w testamencie, a całkowite pozbawienie prawa do zachowku. To radykalne działanie, dlatego bezwzględnie wymaga uzasadnienia i konkretnych, poważnych przewinień spadkobiercy wobec spadkodawcy – pisze Rafał Kolano, radca prawny

1. Czym jest wydziedziczenie?

Wydziedziczenie to nie tylko pominięcie kogoś w testamencie, a całkowite pozbawienie osoby uprawnionej prawa do zachowku.

2. Czy wydziedziczyć można tylko dziecko?

Przepis art. 1008 kodeksu cywilnego wskazuje nam, że spadkodawca może pozbawić prawa do zachowku w testamencie zstępnych, czyli oprócz dziecka – również wnuki, małżonka i rodziców.

3. Czy wydziedziczenie należy uzasadnić?

Uzasadnienie wydziedziczenia jest wręcz obowiązkowe. Muszą istnieć konkretne i poważne przesłanki zawinione przez spadkobiercę. Sporządzając testament, należy bezwzględnie się na nie powołać, aby prawidłowo pozbawić kogoś przysługujących mu praw. Do powodów wydziedziczenia należą sytuacje, gdy wydziedziczony wbrew woli spadkodawcy postępuje uproczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, gdy dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci oraz, gdy uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

4. Czy przed wydziedziczeniem można się bronić?

Istnieją cztery sposoby na uchronienie się przed wydziedziczeniem. Pierwszym z nich jest podważenie czy unieważnienie testamentu, zawierającego postanowienie o wydziedziczeniu. Postępowanie nie należy do najłatwiejszych, ale też nie jest niemożliwe. Następnym sposobem jest przebaczenie. Nie ma tutaj żadnej definicji tego określenia. Wystarcza, że spadkodawca po prostu wybacza spadkobiercy. Aby wykluczyć negatywne skutki sporządzonego testamentu, spadkodawca musi sporządzić nowy testament lub odwołać poprzedni. Tak naprawdę wszystko zależy od naszej argumentacji i powołanych świadków. Należy również wskazać, że postanowienie o wydziedziczeniu może okazać się nieprawdziwe. Tutaj na nas spoczywa obowiązek wykazania, iż spadkodawca zmierza do tego, aby nas pokrzywdzić, a zarzuty są nieprawdziwe. Ostatnim sposobem jest poszukiwanie błędu popełnionego przez spadkodawcę. W testamentach sporządzonych u notariusza rzadko się zdarzają, natomiast w pisemnych i ustnych często może czegoś zabraknąć.

5. Czy wydziedziczenie można odwołać?

Wydziedziczenie może zostać odwołane w każdym czasie za pomocą testamentu – poprzez sporządzenie nowego lub odwołanie poprzedniego. Natomiast w orzecznictwie przyjęło się, że przebaczenie bez względu na formę uchyla wydziedziczenie.